* 1940, Londen -

20 april 2004:

Met de keuze van John Negroponte (64), Amerika’s permanente  vertegenwoordiger bij de Verenigde Naties tot nieuwe ambassadeur in Bagdad, geeft de regering-Bush aan welk belang zij toekent aan samenwerking met de VN in Irak. Volgens Arabische diplomaten is het een slimme zet: door VN-man Negroponte te sturen kan bij Irakezen de indruk gewekt worden dat de soevereiniteitsoverdracht van de Amerikanen aan een Iraakse interim-regering op 30 juni verbonden is met de VN en dus een zweem van legitimiteit heeft.

Immers: Negroponte is ook na  alle botsingen in de VN-veiligheidsraad over Irak nog steeds een  van de weinige zichtbare exponenten van Amerika’s multilateralisme onder Bush. Verklaarbaar door een mix aan invloeden: als zoon van een Griekse reder  geboren in Londen, opgegroeid in  New York, opgeleid aan Yale, en getrouwd met een Britse advocate, met wie hij vijf adoptiekinderen uit Honduras heeft. Beroepsdiplomaat Negroponte spreekt na posten in Vietnam, Honduras, Mexico en de Filippijnen, Spaans, Frans, Grieks en Vietnamees.

Na ‘Irak’ is hij de VN blijven verdedigen en kan hij nog steeds rekenen op sympathie van collega’s met wie hij de degens kruiste. VN-diplomaten onderstrepen dat hij slechts ‘als uitvoerder opereerde binnen richtlijnen van  hogerhand’. De  Franse VN-ambassadeur De la Sablière noemt  Negroponte een ‘goed vriend’ ,’die de diversiteit van de wereld begrijpt’. Zijn Duitse VN-collega Pleuger vindt hem ‘een  persoonlijkheid die verschillende  standpunten kan integreren’.

Zulke aardige woorden  over Amerikaanse leiders hoor je vandaag de dag maar weinig uit Europese mond, door de rol van de  haviken in de regering-Bush. De hem toegedichte eigenschappen zullen Negroponte van pas komen in het wespennest Irak, waar hij leiding gaat geven aan de grootste ambassade in de wereld, met meer dan 3.000 man. Hij moet na 30 juni samenwerken met de VN om de  Iraakse  interim-regering te helpen bij de eerste democratische verkiezingen voor een nationaal parlement en een permanente regering alsook bij een grondwet.

In diplomatieke kring geldt Negropontes als een  overwinning voor het gematigder State Department van minister Powell. Maar volgens  regeringsfunctionarissen is de interne  slag over wie het meest te zeggen krijgt over de Amerikaanse missie  in Irak – ‘State’ of het havikachtige Pentagon – nog niet beslist. Powell die de afgezwaaide  Negroponte in 2001 wist te overreden zijn topbaan bij een uitgever op te zeggen en VN-ambassadeur te worden, zal tevreden zijn over de keuze voor zijn geestverwant.

Negropontes benoeming tot VN-ambassadeur werd in 2001 zes maanden opgehouden door de verdenking dat hij als ambassadeur in de jaren tachtig vele moorden van de Hondurese,  door Amerika gesteunde regering door de  vingers zag. Dit paste volgens de  verdenking in het beleid van de  regering-Reagan, die dat land gebruikte als basis tegen het regime in het buurland Nicaragua. Negroponte ontkende iets van doodseskaders in Honduras te weten.

“Hij is zeer beleefd en praat zacht. Maar hij is ook een pokerface, die weet wanneer hij moet  zwijgen”, zegt een Europese diplomaat. Bij de VN dreigde hij alle vredesmissies te beëindigen  tijdens de ruzie over het Internationale Strafhof. Volgens de  Algerijnse VN-amabassadeur Baali is ‘luisten naar andere mensen’ een  “grote kwaliteit’ van Negroponte. Ook nuttig in Irak.